Tôi tìm thấy nhật ký của vợ cũ trong hộp đồ của mẹ.
Không phải tình cờ. Mẹ nhờ tôi dọn phòng kho vì bà sắp sơn lại tường, và tôi thì đang không có việc gì làm vào buổi sáng thứ Bảy đó — bài báo nộp rồi, lịch phỏng vấn hủy, căn hộ của tôi sạch đến mức không còn thứ gì để sắp xếp lại. Tôi đến nhà mẹ lúc chín giờ, pha cà phê, rồi bắt đầu kéo từng thùng carton ra khỏi góc tối.
Hộp đó nằm dưới cùng. Không dán băng, không ghi tên. Chỉ là một hộp giày cũ, nắp hơi vẹo vì bị đè lâu.
Tôi định bỏ qua. Nhưng khi nhấc lên, tôi nghe thứ gì đó trượt bên trong — không nặng, chỉ như tờ giấy dày.
Mẹ tôi đi ngang, liếc vào. Bà không nói gì — chỉ nhìn cái hộp một giây, rồi quay sang hỏi tôi uống thêm cà phê không.
---
Buổi sáng hôm đó, Miên đang chấm bài.
Cô ngồi ở bàn làm việc trong phòng ngủ, tách trà nguội bên tay phải, tập bài của sinh viên bên tay trái. Nhật Minh đã đi học rồi — cái giờ yên tĩnh mà cô học cách trân trọng từ sau khi ly hôn, khoảng thời gian ngắn trong ngày mà cô chỉ là Vũ Miên chứ không phải mẹ, không phải giảng viên, không phải ai của ai.
Cô đang đọc bài của một sinh viên viết về lý thuyết gắn bó — *attachment theory* — khi điện thoại rung.
Số lạ. Hà Nội.
Cô không bắt máy.
Số lạ gọi lại lần hai. Cô cúp.
Rồi một tin nhắn hiện ra: *Miên. Đây là Gia Hạo. Tôi cần nói chuyện với cô về một thứ tôi tìm thấy. Quan trọng.*
---
Trong hộp giày có một cuốn sổ tay bìa xanh, loại sổ học sinh, mép giấy đã vàng. Và bên dưới cuốn sổ là vài tờ ảnh cũ — loại ảnh in từ máy chụp phim, màu hơi bạc theo thời gian.
Tôi nhìn ảnh trước. Tôi và Miên, hồi chúng tôi mới quen — cô khoảng hai mươi bốn, hai mươi lăm, tóc ngắn ngang vai, đứng trước cổng một quán cà phê ở phố cổ mà tôi không nhớ tên. Cô không nhìn vào máy ảnh. Cô đang nhìn sang bên, cười gì đó — thứ cười của người vừa nghe một câu chuyện buồn cười mà không tiện cười to.
Tôi nhìn ảnh đó một lúc lâu.
Rồi tôi mở cuốn sổ.
*Anh ấy sẽ không bao giờ biết.*
Dòng đầu tiên, trang đầu tiên, nét chữ quen đến mức tôi nhận ra trước khi kịp đọc xong.
---
Miên không trả lời tin nhắn.
Cô đặt điện thoại xuống bàn, úp màn hình xuống, rồi cầm bút lên tiếp tục chấm bài. Sinh viên này viết về cách người trưởng thành tái hiện kiểu gắn bó hồi nhỏ trong các mối quan hệ — *avoidant attachment*, *anxious attachment*. Lý thuyết đúng. Ví dụ chưa đủ sâu.
Cô viết vào lề: *Cần thêm ví dụ thực tiễn. Lý thuyết tốt.*
Điện thoại nằm yên.
Cô nhìn xuống tách trà đã nguội. Cầm lên uống. Lạnh.
*Tôi cần nói chuyện với cô về một thứ tôi tìm thấy.*
Cô biết. Không cần đọc tiếp cô cũng biết — chỉ có một thứ Gia Hạo tìm thấy mà sẽ khiến anh nhắn tin sau năm năm gần như không nói chuyện. Năm năm chỉ trao đổi những thứ liên quan đến Minh — lịch học, tiền học phí, dịp lễ đưa con về nội — ít đến mức cô gần như quên mình từng có số điện thoại của anh.
Cô đã giấu quá kỹ. Hay cô tưởng vậy.
---
Tôi đọc đến trang mười bảy thì phải dừng lại.
Không phải vì không muốn đọc tiếp. Mà vì tôi cần nhìn ra ngoài cửa sổ một lúc, nhìn vào mấy cái cây trong sân nhà mẹ, để nhắc mình rằng mình đang ngồi ở đây, năm hai mươi mấy đó, không phải chín năm trước.
Miên viết về tôi. Không phải theo kiểu nhật ký thông thường — không phải *hôm nay anh ấy làm thế này, hôm nay anh ấy nói thế kia*. Cô viết theo kiểu cô dạy tâm lý — quan sát, phân tích, rồi kết luận. Và kết luận của cô, từ trang đầu đến trang mười bảy, đều xoay quanh một điều:
*Anh không lắng nghe. Anh nghe. Nhưng không lắng nghe.*
Tôi là phóng viên. Nghề của tôi là hỏi và nghe. Tôi đã ngồi đối diện với hàng trăm người và ghi lại từng chi tiết nhỏ trong câu chuyện của họ.
Nhưng cô vợ tôi viết, bằng nét chữ nhỏ ngay ngắn trên trang giấy vàng, rằng tôi chưa bao giờ thực sự nghe cô.
Tôi lật tiếp.
---
Nhật Minh về lúc mười một giờ rưỡi — hôm nay thứ Bảy nên học buổi sáng.
Cậu ném ba lô xuống sàn, reo lên "Mẹ ơi con về!" theo đúng cái cách cô đã nghe gần tám năm nay, rồi chạy vào bếp tìm thức ăn. Miên nghe tiếng tủ lạnh mở, nghe tiếng cậu hỏi "Có cơm không mẹ?", nghe tiếng ghế kéo ra.
Bình thường. Tất cả đều bình thường.
Cô đứng dậy, vào bếp, hâm lại cơm.
"Hôm nay thế nào?" cô hỏi.
"Bình thường." Nhật Minh nhún vai, mắt đang nhìn vào điện thoại. Tám tuổi mà đã có cái thói quen đó — cô không biết nên buồn cười hay lo lắng. "Mẹ ổn không? Mặt mẹ trông lạ."
"Mẹ ổn."
"Mẹ hay nói vậy khi mẹ không ổn."
Cô nhìn con trai. Tám tuổi, đang quan sát cô bằng đôi mắt to, nghiêm túc theo kiểu trẻ con chưa học được cách giả vờ không để ý.
"Mẹ ổn thật," cô nói, lần này nhẹ hơn. "Ăn đi."
---
Trang 183 bị xé.
Không phải xé vội — xé cẩn thận, dọc theo gáy, để lại một viền giấy mỏng sát đường khâu. Ai xé trang đó biết mình đang làm gì. Không muốn để lại dấu vết, nhưng cũng không thể xé hết vì cuốn sổ sẽ bung ra.
Tôi ngồi giữ cuốn sổ mở tại trang 182 và trang 184 một lúc lâu.
Trang 182 kết thúc bằng một câu chưa hết: *Tôi không biết mình sẽ —*
Trang 184 bắt đầu bằng: *— và tôi nghĩ đó là lần cuối tôi để anh thấy tôi khóc.*
Ở giữa là khoảng trống.
Tôi không biết chuyện gì xảy ra ở trang 183. Nhưng tôi biết — bằng cái trực giác của người làm nghề điều tra mười năm — rằng đó là thứ quan trọng nhất trong cuốn sổ này.
---
Chiều hôm đó, sau khi Nhật Minh ngủ trưa, Miên ra ban công đứng.
Phố xá bên dưới vẫn vậy — xe cộ, tiếng còi, mùi xăng trộn mùi cơm từ nhà hàng xóm. Hà Nội không bao giờ yên, kể cả buổi trưa. Cô thích điều đó. Thích cái ồn ào quen thuộc như bản nhạc nền, giúp cô không phải nghe thấy tiếng im lặng bên trong.
Điện thoại vẫn có tin nhắn của Gia Hạo.
Cô cầm máy lên, đọc lại.
*Miên. Đây là Gia Hạo. Tôi cần nói chuyện với cô về một thứ tôi tìm thấy. Quan trọng.*
Cô đứng đó một lúc, ngón cái lướt qua bàn phím. Bên dưới một chiếc xe máy bóp còi, tiếng vang lên rồi tan.
Cuối cùng cô gõ: *Anh tìm thấy gì?*
Trả lời đến gần như ngay lập tức: *Nhật ký của cô. Trong hộp đồ của mẹ tôi. Trang 183 bị xé.*
Miên đứng im.
Cô nhìn màn hình thêm một lúc, rồi gõ: *Anh đọc được bao nhiêu?*
---
Tôi nhìn câu hỏi đó trước khi trả lời.
*Đủ để biết tôi cần gặp cô.*
Cô không trả lời ngay. Tôi ngồi ở bàn ăn nhà mẹ, ly cà phê đã nguội, cuốn sổ xanh nằm trước mặt. Mẹ tôi đi ra đi vào mấy lần, liếc vào, không hỏi. Lần thứ ba, bà dừng lại ở cửa, nhìn cuốn sổ trên bàn — chỉ một giây — rồi vào bếp rửa bát, tiếng nước chảy đều đặn.
Mười phút sau, Miên gõ: *Hôm nay tôi bận.*
Tôi gõ lại: *Trang 183.*
Lần này cô mất gần hai mươi phút.
Không có gì.
Tôi nhìn màn hình thêm một lúc, rồi đặt điện thoại xuống cạnh cuốn sổ. Bên trong bếp, tiếng nước vẫn chảy.
---
Tối hôm đó, Miên ngồi bên giường Nhật Minh đọc sách cho cậu nghe.
Cậu thích nghe truyện trước khi ngủ, dù đã biết chữ từ lâu và hoàn toàn có thể tự đọc — cô hiểu đó không phải vì truyện, mà vì tiếng của cô. Cô đọc một đoạn về một cậu bé đi tìm con rồng trong rừng, rồi nhận ra Minh đã nhắm mắt.
Cô đặt sách xuống. Ngồi thêm một chút, nghe tiếng thở đều của con.
Nhật Minh trở mình, một tay với lên nắm tay cô trong lúc ngủ.
Miên nhìn bàn tay nhỏ đó. Những ngón tay dài hơn hồi trước — cậu đang lớn nhanh, và cô thường không nhận ra cho đến khi nhìn lại ảnh cũ.
Điện thoại để im trong túi áo. Cô chưa trả lời.
Không phải vì không biết phải nói gì. Mà vì cô biết rõ: một khi cô trả lời, cô sẽ không thể giả vờ tin nhắn đó chưa tồn tại.
Năm năm cô đã xây dựng một cuộc sống bình yên. Không hoàn hảo, nhưng bình yên.
Cô chưa sẵn sàng để nó lung lay.